Okręty podwodne
_________________________________________________________________________

FACTA NAUTICA
dr Piotr  hr. Calmont Mierzejewski
odwiedź katalog OKRĘTY PODWODNE
-   Marynarka handlowa -   |||   -   STATKI  i  OKRĘTY       -         MARYNISTYKA       -      MORZE  i  WRAKI   -   |||   -  Marynarka wojenna   -
Polak autorem projektu okrętu podwodnego z roku 1825
Ryszard BADOWSKI, słynny polski pisarz, dziennikarz,
publicysta, podróżnik i operator filmowy, w roku 1969
opublikował artykuł zatytułowany
"NAUTILUS"  KAZIMERZA
CZARNOWSKIEGO.
Artykułem tym odkrył dla Polaków postać
dotąd zupełnie nieznaną - Kazimierza Czarnowskiego (1791-
1847), szlachcica spod białoruskiego Mińska - autora
niezwykłego projektu okrętu podwodnego. Nie bez powodu
zaznaczyłem, że odkrył dla Polaków ... Pierwsi o istnieniu K.
Czarnkowskiego dowiedzieli się czytelnicy prasy radzieckiej.
Nie rozwijając dalej tego wątku, zacytuję słowa Ryszarda
BADOWSKIEGO, opisujące projekt:
Okręt podwodny Kazimierza Czarnowskiego według rysunku z Państwowego Muzeum Białoruskiej SRR w Mińsku.
In 1825, Polish inventor Kazimierz CZARNOWSKI designed a man-powered submarine.
Źródło: R. Badowski/ MORZE
Okręt podwodny Kazimierza Czarnowskiego według rysunku z Państwowego Muzeum Białoruskiej SRR w Mińsku.
Źródło: R. Badowski/ MORZE
Kolejny, tym razem dokładniejszy, opis projektu K. CZARNOWSKIEGO w polskim piśmiennictwie podał Sławomir
SUTOWSKI w książce
"Okręty podwodne. Fantazja i rzeczywistość" (Warszawa 1989, MON). Oto on:

"... CZARNOWSKI przedstawił projekt okrętu podwodnego o kadłubie długości 10 m, średnicy 2 m, wykonany z żelaza
(wręgi, wzdłużniki i poszycie), a wewnątrz wyłożony skórą. Do zanurzenia i wynurzenia zastosował 28 skórzanych "wodnych
worków", jako zbiorniki balastowe, które składają się jak harmonia. Do napędu przeznaczył 28 wioślarzy, obsługujących
wiosła specjalnej konstrukcji - odwrócony parasol. W położeniu nawodnym okręt miał płynąć pod żaglami. Głębokość
zanurzenia regulowała ruchoma wieża - kiosk, na której znajdował się peryskop. Stery głębokości dziobowe miały polepszyć
kierowanie okrętem. Jako medyk przewidział system regeneracji powietrza i awaryjny zapas świeżego powietrza w 36
workach skórzanych. Uzbrojenie stanowiła mina do "podrywania" obcych okrętów, załoga natomiast miała karabiny, z których
przez specjalne strzelnice można było prowadzić ogień w położeniu nawodnym."

Wynalazca był gotów, po zapewnieniu mu odpowiednich środków, zbudować w ciągu 40 dni małą podwodną łódź badawczą, zaś
w ciągu 60 dni prawdziwy podwodny okręt wojenny uzbrojony w artylerię. Car Mikołaj I zainteresował się pomysłem Polaka
na tyle, że skierował go do oceny generałowi Bazenowi, rzeczoznawcy w dziedzinie techniki. Ów zaś wyraził się, że
"wynalazek ten przynosi chwałę swemu twórcy". Mimo to,  projekt nigdy nie doczekał się realizacji. Kazimierz
CZARNOWSKI zmarł w 1847 roku w wieku 56 lat ...  Zainteresowanych biografią naszego pioniera w dziedzinie żeglugi
podwodnej odsyłam to tekstu R. BADOWSKIEGO (MORZE 11/1969).

Zobacz także w FACTA NAUTICA :

                                    
Pierwszy rosyjski okręt podwodny
                                                        Łódź podwodna Roberta Fultona
                                    Pierwszy U-Boot
                                    Pierwszy polski okręt podwodny ORP RYŚ
"W Muzeum Państwowym BSRR zjawił się
nowy, bardzo ciekawy eksponat - model
pierwszej rosyjskiej łodzi podwodnej, której
jednak nie zbudowano. Projekt statku
podwodnego opracował 137 lat temu więzień
twierdzy pietropawłowskiej, a następnie
szliselburskiej - Kazimierz CZARNOWSKI."

Radziecki dziennik "IZWIESTIA" w roku 1969         
                             (cyt. za R. Badowskim)
"CZARNOWSKI wyobrażał sobie, iż jego statek będzie posiadał kształt metalowego cygara, mogącego opuścić się w głąb
toni wodnej na 20 metrów.W przedniej części łodzi przewidziana była wieżyczka z iluminatorem - dla obserwacji horyzontu
i czerpania świeżego powietrza. Na zewnętrznej stronie burty miał znajdować się 'niszczycielski aparat' - rodzaj miny.
Łódź miała także posiadać ładownię i kuchnię. Wynalazca przewidywał regenerację powietrza we wnętrzu statku."