| O 1 pierwszy holenderski okręt podwodny |
| Pierwszy holenderski okręt podwodny O 1 (ex Luctor et Emergo, ex Onderzeese boot 1). Fotografia sprzed roku 1912. The O 1 (ex Luctor et Emergo, ex Onderzeese boot 1) was the first submarine of the Royal Netherlands Navy. Laid down 1 June 1904, launched 8 July 1905, 21 Dec 1906 commissioned as the Onderzeese boot 1 (Undersea boat 1) to the Royal Netherlands Navy. |
| - FACTA NAUTICA - dr Piotr Mierzejewski, hr. Calmont |
| Okręty podwodne |
| - MARYNARKA HANDLOWA - STATKI - OKRĘTY - WRAKI - MARYNARKA WOJENNA - |
Okręt podwodny, który początkowo nazywał się LUCTOR ET EMERGO, wybudowała stocznia Koninklijke
Maatschappij de Schelde we Vlissingen (Holandia), ta sama, w której powstał w latach 1936-38 legendarny ORP
ORZEŁ. Budowa tej jednostki była prywatnym przedwsięzięciem, we współpracy z Electric Boat Company, podjętym
bez pewności, że zainteresuje ona holenderską marynarkę wojenną. Zbudowany okręt podwodny reprezentował typ
Holland 7P (część publikacji podaje błędną informację, jakoby był to typ Holland IX).
Budowę LUCTOR ET EMERGO rozpoczęto 1 czerwca 1904, pod fachowym nadzorem inżyniera delegowanego przez
Electric Boat Company. Uroczystość wodowania miała miejsce 8 lipca 1905 i jeszcze w tym samym roku Ministerstwo
Obrony Holandii zainteresowało się okrętem, wyznaczając komisję do obserwacji prób. Na czas prób sprowadzono z
USA wyszkoloną załogę, której zadaniem było również przygotowanie załogi holenderskiej. Próby odbyły się w Den
Helder, dokąd przez tydzień, i to z przygodami, holowano okręt. Wobec niepomyślnego przebiegu prób, jednostkę
odholowano z powrotem do Vlissingen. Ponowne próby przeprowadzono dopiero latem 1906, tym razem zakończyły się
sukcesem, czego efektem była decyzja ministerstwa o zakupieniu LUCTOR ET EMERGO dla marynarki wojennej.
Istnieją rozbieżności tyczącej kwoty, jaką wyłożyło ministerstwo. Mówiło się o 430000 lub 437000 guldenów.
Okręt zakupiono dla marynarki 20 grudnia 1906, a już nazajutrz przemianowano go na ONDERZEESE BOOT 1.
Pierszym dowódcą pierwszego holenderskiego okrętu podwodnego został Luitenant ter Zee Paul Kostner (1868-1941),
który obserwował jego budowę i uczestniczył w próbach. Wkrótce potem jednostka została przemianowana na O 1.
Odtąd literą O przyjęło się w holenderskiej marynarce wojennej oznaczać okręty podwodne przeznaczone do obrony
metropolii, podczas gdy literę K zarezerwowano dla jednostek kolonialnych (koloniaal boot).
Rok 1907 w historii O 1 to przede wszystkim wydarzenie, jakim było obserwowanie manewrów jednostki przez
królową Wilhelminę oraz trzykrotna (!) zmiana dowódców.
Wielkim wydarzeniem dla O 1 było w 1908 roku wystrzelenie pierwszej torpedy ...
W 1910 okręt był wizytowany przez królową Wilhelminę z księciem małżonkiem.
Lata I wojny światowej nie zapisały się niczym szczególnym w dziejach okrętu, ponieważ Holandia była neutralna.
Cały ten okres O 1 stacjonował w Den Halden. W roku 1920 okręt zdemobilizowano i wkrótce potem przeznaczono na
złom. Do dziś zachował się jednak kiosk okrętu, ustawiony w pobliżu wejścia do stoczni marynarki wojennej w Den
Halden.
Informacje techniczne
O 1 była to jednostka jednokadłubowa, z jednym zbiornikiem balastowym, przeznaczona do działań przybrzeżnych.
Przy wyporności nawodnej 105 ton i podwodnej 124 ton, oraz wymiarach 20.42 m x 4.08 m x 2.79 m, osiągała prędkość
nawodną 8,5 węzłów i podwodną 8 węzłów, wg strony WWW www.dutchsubmarines.com. Tymczasem Jane's Fighting
Ships of World War I podaje, że okręt osiągnął na próbach zaledwie 7,2 w. na powierzchni i 5,5 w. w zanurzeniu, wobec
planowych odpowiednio 9 i 7 węzłów. Z kolei rosyjska monografia "Podvodnye lodki velikoy voyny 1914-1918", pióra A.E.
Tarasa (wyd. 2003), określa wyporność na 102 tony (nawodna) i 123 tony (podwodna).
Napęd okrętu stanowiły początkowo czterocylindrowy silnik benzynowy dwusuwowy OTTO o mocy 160 KM i silnik
elektryczny o mocy 65 KM, oraz 1 śruba. W roku 1914 silnik benzynowy zastąpiono czterocylindrowym silnikiem
wysokoprężnym M.A.N. o mocy 200 KM. Zasięg w pływaniu nawodnym wynosił 200 mil morskich i 24 mile w zanurzeniu.
Okręt zanurzał się na głębokość 30 (35 ?) metrów.
Uzbrojeniem okrętu była jedna wyrzunia torpedowa 450 mm i trzy torpedy. Załogę tworzyło 10 ludzi.
Maatschappij de Schelde we Vlissingen (Holandia), ta sama, w której powstał w latach 1936-38 legendarny ORP
ORZEŁ. Budowa tej jednostki była prywatnym przedwsięzięciem, we współpracy z Electric Boat Company, podjętym
bez pewności, że zainteresuje ona holenderską marynarkę wojenną. Zbudowany okręt podwodny reprezentował typ
Holland 7P (część publikacji podaje błędną informację, jakoby był to typ Holland IX).
Budowę LUCTOR ET EMERGO rozpoczęto 1 czerwca 1904, pod fachowym nadzorem inżyniera delegowanego przez
Electric Boat Company. Uroczystość wodowania miała miejsce 8 lipca 1905 i jeszcze w tym samym roku Ministerstwo
Obrony Holandii zainteresowało się okrętem, wyznaczając komisję do obserwacji prób. Na czas prób sprowadzono z
USA wyszkoloną załogę, której zadaniem było również przygotowanie załogi holenderskiej. Próby odbyły się w Den
Helder, dokąd przez tydzień, i to z przygodami, holowano okręt. Wobec niepomyślnego przebiegu prób, jednostkę
odholowano z powrotem do Vlissingen. Ponowne próby przeprowadzono dopiero latem 1906, tym razem zakończyły się
sukcesem, czego efektem była decyzja ministerstwa o zakupieniu LUCTOR ET EMERGO dla marynarki wojennej.
Istnieją rozbieżności tyczącej kwoty, jaką wyłożyło ministerstwo. Mówiło się o 430000 lub 437000 guldenów.
Okręt zakupiono dla marynarki 20 grudnia 1906, a już nazajutrz przemianowano go na ONDERZEESE BOOT 1.
Pierszym dowódcą pierwszego holenderskiego okrętu podwodnego został Luitenant ter Zee Paul Kostner (1868-1941),
który obserwował jego budowę i uczestniczył w próbach. Wkrótce potem jednostka została przemianowana na O 1.
Odtąd literą O przyjęło się w holenderskiej marynarce wojennej oznaczać okręty podwodne przeznaczone do obrony
metropolii, podczas gdy literę K zarezerwowano dla jednostek kolonialnych (koloniaal boot).
Rok 1907 w historii O 1 to przede wszystkim wydarzenie, jakim było obserwowanie manewrów jednostki przez
królową Wilhelminę oraz trzykrotna (!) zmiana dowódców.
Wielkim wydarzeniem dla O 1 było w 1908 roku wystrzelenie pierwszej torpedy ...
W 1910 okręt był wizytowany przez królową Wilhelminę z księciem małżonkiem.
Lata I wojny światowej nie zapisały się niczym szczególnym w dziejach okrętu, ponieważ Holandia była neutralna.
Cały ten okres O 1 stacjonował w Den Halden. W roku 1920 okręt zdemobilizowano i wkrótce potem przeznaczono na
złom. Do dziś zachował się jednak kiosk okrętu, ustawiony w pobliżu wejścia do stoczni marynarki wojennej w Den
Halden.
Informacje techniczne
O 1 była to jednostka jednokadłubowa, z jednym zbiornikiem balastowym, przeznaczona do działań przybrzeżnych.
Przy wyporności nawodnej 105 ton i podwodnej 124 ton, oraz wymiarach 20.42 m x 4.08 m x 2.79 m, osiągała prędkość
nawodną 8,5 węzłów i podwodną 8 węzłów, wg strony WWW www.dutchsubmarines.com. Tymczasem Jane's Fighting
Ships of World War I podaje, że okręt osiągnął na próbach zaledwie 7,2 w. na powierzchni i 5,5 w. w zanurzeniu, wobec
planowych odpowiednio 9 i 7 węzłów. Z kolei rosyjska monografia "Podvodnye lodki velikoy voyny 1914-1918", pióra A.E.
Tarasa (wyd. 2003), określa wyporność na 102 tony (nawodna) i 123 tony (podwodna).
Napęd okrętu stanowiły początkowo czterocylindrowy silnik benzynowy dwusuwowy OTTO o mocy 160 KM i silnik
elektryczny o mocy 65 KM, oraz 1 śruba. W roku 1914 silnik benzynowy zastąpiono czterocylindrowym silnikiem
wysokoprężnym M.A.N. o mocy 200 KM. Zasięg w pływaniu nawodnym wynosił 200 mil morskich i 24 mile w zanurzeniu.
Okręt zanurzał się na głębokość 30 (35 ?) metrów.
Uzbrojeniem okrętu była jedna wyrzunia torpedowa 450 mm i trzy torpedy. Załogę tworzyło 10 ludzi.
| Odwiedź Katalog OKRĘTY PODWODNE |
